సనాతన ధర్మంలో భాద్రపద శుక్ల చతుర్దశికి విశిష్టమైన ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యం ఉంది. దీనినే 'అనంత చతుర్దశి' లేదా 'అనంత పద్మనాభ చతుర్దశి' అంటారు. లోకరక్షకుడైన శ్రీమహావిష్ణువును అనంత రూపంలో ఆరాధించి, చతుర్దశ (14) గ్రంథులు గల పవిత్ర తోరాన్ని ధరించే పర్వదినమిది. ఒకవైపు వినాయక నిమజ్జన కోలాహలం, మరోవైపు జగద్రక్షకుడైన శ్రీహరి ఆరాధనతో ఈ రోజు భక్తిపారవశ్యంతో నిండిపోతుంది.
అనంత చతుర్దశి పవిత్ర తరుణంలో శ్రీహరి కృపకు పాత్రుల య్యేందుకు, ఆధ్యాత్మిక ప్రశాంతతను పొందేందుకు దేశంలోని ఈ నాలుగు ప్రముఖ విష్ణు దివ్యక్షేత్రాల దర్శనం ఎంతో విశేషమైనది. అనంత చతుర్దశి సెప్టెంబర్ 25వ తేదీ సందర్భంగా ప్రత్యేక కథనం..
1. శ్రీ అనంత పద్మనాభస్వామి ఆలయం (తిరువనంతపురం, కేరళ)..
అనంత చతుర్దశికి అత్యంత ప్రతీకగా నిలిచే దివ్య క్షేత్రం కేరళలోని తిరువనంతపురం. ఇక్కడ శ్రీహరి 'అనంత పద్మనాభుడి'గా ఆదిశేషునిపై యోగనిద్రలో దర్శనమిస్తాడు.
ప్రత్యేకత ఏమిటంటే..?
108 వైష్ణవ దివ్యదేశాల్లో ఈ క్షేత్రం ఒకటి. మూడు ద్వారాల గుండా స్వామివారి ముఖ భాగం, నాభి కమలం, పాద పద్మాలను దర్శించుకోవడం భక్తులకు అనిర్వచనీయమైన అనుభూతినిస్తుంది. కేరళ, ద్రావిడ నిర్మాణ శైలుల కలబోతగా ఈ ఆలయ గోపురాలు అలరిస్తాయి. సంప్రదాయ వస్త్రధారణ నిబంధనలు ఇక్కడ పక్కాగా అమలవుతాయి కాబట్టి ప్రయాణానికి ముందే ఆలయ నియమావళిని తెలుసుకోవడం మంచిది.
2. బద్రీనాథ్ ధామం (ఉత్తరాఖండ్)..
హిమాలయాల శీతల ఒడిలో, అలకనంద నదీ తీరాన వెలసిన భూవైకుంఠం బద్రీనాథ్. సముద్ర మట్టానికి సుమారు 3,133 మీటర్ల ఎత్తులో కొలువైన ఈ ఆలయం చార్‌ధామ్ యాత్రలో అత్యంత కీలకమైనది.
ప్రత్యేకత ఏమిటంటే..?
ఇక్కడ శ్రీహరి పద్మాసన భంగిమలో 'బదరీనారాయణుడి'గా తపస్సు చేస్తున్న రూపంలో కనిపిస్తాడు. అనంత చతుర్దశి వేళ మంచు పర్వతాల మధ్య స్వామివారిని దర్శించుకోవడం జన్మధన్యమని భక్తులు భావిస్తారు. కొండ ప్రాంత ప్రయాణం కాబట్టి స్థానిక వాతావరణ పరిస్థితులు, ప్రయాణ మార్గాల సమాచారాన్ని ముందస్తుగా పరిశీలించి యాత్రను ప్లాన్ చేసుకోవాలి.
3. తిరుమల శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామి (ఆంధ్రప్రదేశ్)..
కలియుగ ప్రత్యక్ష దైవంగా భాసిల్లుతున్న ఏడుకొండలవాడు కొలువైన పరమ పవిత్ర క్షేత్రం తిరుమల. తిరుపతి బాలాజీగా జగద్విఖ్యాతి గాంచిన శ్రీనివాసుడు భక్తుల కోర్కెలు తీర్చే కల్పవృక్షం.
ప్రత్యేకత ఏమిటంటే..?
ద్రావిడ శైలిలో విలసిల్లే ఆనందనిలయం, నిత్య కల్యాణ వైభోగం, విశిష్ట నిత్యోత్సవాలు తిరుమల ప్రత్యేకత. పరమాత్ముడి దివ్య మంగళ రూపాన్ని కనులారా తిలకిస్తే సకల పాపాలు హరిస్తాయని విశ్వాసం. భక్తుల రద్దీని దృష్టిలో ఉంచుకుని ముందస్తు దర్శన టికెట్లు, వసతి ఏర్పాట్లను టీటీడీ అధికారిక పోర్టల్ ద్వారా చూసుకోవడం శ్రేయస్కరం.
4. ద్వారకాధీశ మందిరం (ద్వారక, గుజరాత్)..
శ్రీమహావిష్ణువు పరిపూర్ణావతారమైన శ్రీకృష్ణుడి రాజధాని ద్వారక. గోమతి నదీ సంగమం వద్ద వెలసిన ఈ మందిరాన్ని 'జగత్ మందిర్' అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది చార్‌ధామ్ క్షేత్రాలలో పశ్చిమ దిశలో ఉన్న దివ్యధామం.
ప్రత్యేకత ఏమిటంటే..?
సుమారు 72 స్తంభాలపై నిర్మించిన ఐదంతస్తుల అద్భుత శిల్పకళా చాతుర్యం, ఆలయ శిఖరంపై ఎగిరే సూర్యచంద్రుల జెండా భక్తులను భక్తిపరవశులను చేస్తాయి. కృష్ణ భగవానుడిని రాజఠీవితో దర్శించుకోవడం అలౌకిక ఆనందాన్ని ఇస్తుంది.
దర్శన భాగ్యం.. ఆత్మ సంతృప్తి..
అనంత చతుర్దశి రోజున శ్రీమహావిష్ణువు వివిధ రూపాలను ఆరాధించడం మన ప్రాచీన సంస్కృతి, భక్తి సంప్రదాయాల సమగ్రతను తెలియజేస్తుంది. ఆదిశేషునిపై పవళించిన పద్మనాభుడైనా, హిమగిరుల్లోని బదరీనారాయణుడైనా, శేషాచలవాసుడైన వేంకటేశుడైనా, ద్వారకలో కొలువైన జగన్నాథుడైనా... పిలిస్తే పలికే ఆ ఆపద్బాంధవుడిని స్మరించుకోవడం సకల శుభప్రదం