హిందూ సంప్రదాయంలో పితృ పక్షానికి అత్యంత విశిష్టమైన స్థానం ఉంది. మనల్ని కని, పెంచి, ఈ లోకానికి పరిచయం చేసిన పూర్వీకులకు కృతజ్ఞతలు తెలిపే పవిత్ర కాలమే ఈ పితృ పక్షం. ఈ పక్షం రోజుల్లో శ్రాద్ధ, తర్పణ, పిండ ప్రదానాలతో పాటు దానధర్మాలకు కూడా విశేష ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. మన శక్తికొద్దీ నిరుపేదలకు, అర్హులైన వారికి దానం చేయడం వల్ల పితృదేవతల ఆశీస్సులు లభిస్తాయని, సమస్త పాపాలు తొలగిపోతాయని నమ్ముతారు.
అయితే, దానం చేయడం పుణ్యమే అయినప్పటికీ.. శాస్త్రాలు, సంప్రదాయాల ప్రకారం కొన్ని ప్రత్యేక వస్తువులను మాత్రం పొరపాటున కూడా దానం చేయకూడదని హెచ్చరిస్తున్నాయి. పితృ పక్ష సమయాల్లో ఏయే వస్తువులను దానంగా ఇవ్వకూడదు..? ఏది శ్రేయస్కరం..? అనే పూర్తి వివరాలు ఇక్కడ చూద్దాం.
పితృ పక్షంలో దానం చేయకూడని ప్రధాన వస్తువులు..
పాడైపోయిన ఆహారం..ఎవరికైనా లేదా బ్రాహ్మణులకు దానం చేసేటప్పుడు ఎప్పుడూ తాజా, సాత్విక ఆహారాన్నే ఇవ్వాలి. పితృ పక్షంలో పొరపాటున కూడా నిల్వ ఉంచిన, వాసిపోయిన లేదా ఎంగిలి చేసిన ఆహారాన్ని దానంగా ఇవ్వకూడదు. ఇది అశుభకరంగా భావిస్తారు.
ఇనుప పాత్రలు లేదా ఇనుము.. జ్యోతిష్య, ధార్మిక నమ్మకాల ప్రకారం.. ఇనుమును శని గ్రహానికి సంబంధించిన లోహంగా పరిగణిస్తారు. అందుకే పితృ పక్ష కాలంలో ఇనుప వస్తువులు లేదా ఇనుప పాత్రలను దానం చేయడం వల్ల ప్రతికూల ఫలితాలు ఎదురవుతాయని, పితృ దోషం చుట్టుకునే అవకాశం ఉందని నమ్ముతారు.
చెప్పులు లేదా బూట్లు..కొన్ని ప్రాంతాల ఆచారాల ప్రకారం పితృ పక్షంలో పాదరక్షలు అంటే చెప్పులు, బూట్లు దానం చేయడం మంచిది కాదని చెబుతుంటారు. దీనివల్ల ఇంట నెగెటివ్ ఎనర్జీ ప్రభావం పెరుగుతుందని విశ్వసిస్తారు. అయితే, ఎవరికైనా అత్యవసరమైన నిజమైన అవసరం ఉంటే సహాయం చేసే పద్ధతులు వేరుగా ఉండవచ్చు.
చిరిగిన లేదా పాత బట్టలు.. దానం అంటే ఎదుటివారికి ఉపయోగపడేలా, గౌరవప్రదంగా ఉండాలి. అంతేకొద్ది చిరిగిన, మలినమైన లేదా ఎటూ పనికిరాని పాత బట్టలను ఎప్పుడూ దానం చేయకూడదు. ఎవరికైనా వస్త్రదానం చేయాలనుకుంటే ఎప్పుడూ శుభ్రమైన, కొత్తవి లేదా మంచి స్థితిలో ఉన్న వస్త్రాలనే ఇవ్వడం ఉత్తమం.
చీపురు (Broom)..హిందూ ధర్మంలో చీపురును సంపదకు ప్రతీక అయిన మహాలక్ష్మి స్వరూపంగా భావిస్తారు. అందువల్ల పితృ పక్షంలో చీపురును దానంగా ఇవ్వడాన్ని నిషిద్ధంగా భావిస్తారు. ఇలా చేయడం ద్వారా ఇంటి ఆర్థిక పరిస్థితి దెబ్బతింటుందని, సిరిసంపదలు కరిగిపోతాయని ప్రగాఢ నమ్మకం.
పితృ పక్షంలో ఏయే దానాలు చేయాలి అంటే..?
అన్నదానం..గోధుమలు, బియ్యం వంటి ధాన్యాలను దానం చేయడం ఈ కాలంలో మహాపుణ్యంగా చెబుతారు.
నల్ల నువ్వులు..శ్రాద్ధ కర్మలు, తర్పణాలలో నల్ల నువ్వులకు అత్యంత ప్రాధాన్యం ఉంది. వీటిని దానం చేయడం వల్ల పితృదేవతలు తృప్తి చెందుతారు.
ఆవు నెయ్యి, బెల్లం.. స్వచ్ఛమైన ఆవు నెయ్యి, బెల్లం దానం చేయడం ద్వారా కుటుంబంలో సుఖ-సంతోషాలు వెల్లివిరుస్తాయి.
వస్త్ర దానం..నిరుపేదలకు శుభ్రమైన, కొత్త వస్త్రాలను దానం చేయడం శ్రేయస్కరం.
గోసేవ..ఆవులకు పచ్చని గడ్డి, బెల్లం లేదా తౌడు తినిపించడం, గోశాలల్లో దానధర్మాలు చేయడం వల్ల పితృ ఆశీస్సులు పరిపూర్ణంగా లభిస్తాయి.